Körpənin nəfəsi sizi aldada bilər - ARAŞDIRMA

Körpə uşaqlarda sinədən gələn “xışıltı” səsi valideynləri ən çox narahat edən əlamətlərdən biridir. Çox vaxt bu səs eşidilən kimi ilk ağla gələn “uşaq qrip olub” fikri olur. Amma reallıq bir qədər fərqlidir. Xışıltı hər zaman qrip demək deyil və bu əlamətin arxasında bir neçə fərqli səbəb dayana bilər.

Loading.aZ mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Əvvəlcə onu başa düşmək vacibdir ki, xışıltı nədir. Xışıltı — nəfəs alıb-vermə zamanı, xüsusilə də nəfəsi verərkən yaranan fitə bənzər səsdir. Bu səs əsasən tənəffüs yollarının daralması nəticəsində yaranır. Körpələrdə bu hal daha tez-tez müşahidə olunur, çünki onların bronxları çox nazik və həssasdır. Yəni böyüklərdə problem yaratmayan kiçik bir selik yığılması belə körpədə ciddi səs və narahatlıq yarada bilər.

Bəs bu xışıltı qripin əlamətidirmi? Bəzən bəli, amma hər zaman yox. Qrip və digər virus infeksiyaları körpələrdə xışıltının ən yayılmış səbəblərindən biridir. Xüsusilə bronxiolit adlanan vəziyyətdə – ki, bu da əsasən virus mənşəli olur – uşağın bronxları iltihablanır, içərisində selik toplanır və nəticədə nəfəs alarkən xışıltı yaranır. Bu halda adətən əlavə olaraq burun axıntısı, öskürək, bəzən hərarət də müşahidə olunur.

Amma xışıltı yalnız infeksiya ilə bağlı olmaya bilər. Bəzi hallarda allergik reaksiya da eyni əlaməti yaradır. Evdə toz, tüstü, kəskin qoxular və ya bəzi qidalar körpənin tənəffüs yollarında həssaslıq yaradaraq xışıltıya səbəb ola bilər. Digər tərəfdən, bəzi uşaqlarda bronxlar doğuşdan daha həssas olur və bu vəziyyət “reaktiv bronxlar” kimi tanınır. Belə uşaqlarda adi soyuqdəymə belə xışıltı ilə müşayiət oluna bilər və bu, gələcəkdə astma riskinin də göstəricisi ola bilər.

Valideynlərin tez-tez etdiyi bir səhv də var: bəzən burun tutulması və ya boğazda yığılan selikdən yaranan səs sinədən gələn xışıltı kimi qəbul olunur. Xüsusilə körpələrdə burun tıxanıqlığı çox olduqda nəfəs alarkən səs yaranır və bu, valideyni çaşdıra bilər. Halbuki problem aşağı tənəffüs yollarında deyil, sadəcə burundadır.

Daha nadir hallarda isə xışıltı daha ciddi səbəblərlə bağlı ola bilər. Məsələn, mədə turşusunun yuxarı qalxması (reflüks), tənəffüs yoluna yad cismin düşməsi və ya pnevmoniya kimi infeksiyalar da bu əlaməti verə bilər. Buna görə xışıltının səbəbini yalnız səsə görə dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil, ümumi vəziyyət mütləq nəzərə alınmalıdır.

Əgər körpənin ümumi vəziyyəti yaxşıdırsa, yəni uşaq aktivdirsə, qidalanırsa və nəfəsi ciddi şəkildə çətinləşməyibsə, ev şəraitində bəzi sadə tədbirlər vəziyyəti yüngülləşdirə bilər. Ən vacib məqamlardan biri maye qəbuludur. Ana südü ilə qidalanan körpələrdə əmizdirməni artırmaq, digər hallarda isə uyğun maye vermək seliyi duruldur və tənəffüsü asanlaşdırır.

Otağın havası da çox önəmlidir. Quru hava tənəffüs yollarını daha da qıcıqlandırır, buna görə otaqda nəmləndirici istifadə etmək və ya sadə üsullarla havanı bir qədər rütubətli saxlamaq faydalı olur. Bununla yanaşı, burun yollarının açıq saxlanması da mühüm rol oynayır. Fizioloji məhlul (duzlu su) ilə burunu təmizləmək və lazım gəldikdə aspirator istifadə etmək körpənin nəfəsini xeyli rahatlaşdıra bilər.